346.323
09- BANKA, FİNANS VE SİGORTA
29
TÜRK-İŞ
BASS
5,040
30
BAĞIMSIZ
BANKSİS
1,123
31
TÜRK-İŞ
BASİSEN
10,402
32
HAK-İŞ
ÖZ FİNANS-İŞ
13,705
4.526.306
30,270
1.014.943
20 - GENEL İŞLER
63
TÜRK-İŞ
BELEDİYE-İŞ
11,439
64
HAK-İŞ
HİZMET-İŞ
26,011
65
DİSK
GENEL-İŞ
15,686
53,136
10- TİCARET, BÜRO, EĞTİM VE GÜZEL SANATLAR
33
TÜRK-İŞ
KOOP-İŞ
2,695
34
TÜRK-İŞ
TEZ-KOOP-İŞ
2,616
35
HAK-İŞ
ÖZ BÜRO-İŞ
1,193
6,504
İşkollarının temsiliyet oranı da Tablo 3’de verilmiştir. Buna göre en fazla temsiliyet bir önceki
dönemde olduğu gibi yüzde 53,136 ile 20 No’lu
Genel işler işkolunda. Temsiliyet oranlarının yüksekliğinin temel gerekçelerini daha önceki notlarda olduğu gibi burada da tekrar etmekte fayda
olduğunu düşünüyoruz. Bu işkolundaki genel
örgütlenmenin kamu işyerleri ve belediyelerden
oluştuğu ve bu nedenle yüksek olduğunu önemle vurgulamak gerekir. Benzer bir durum 17 No’lu
Sağlık ve sosyal hizmetler işkolunda da söz konusudur. Bu işkolunda barajı geçen sendikalar
da Sağlık Bakanlığı ve bağlı hastaneleri ile Aile
ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ve bağlı işyerleri
gibi kurum ve kuruluşlarında örgütlüler. İşkolundaki temsiliyet oranı yüzde 33,206. Bu işkolunda
17 sendika kurulu bulunmasına karşın sadece iki
sendika barajı geçmiştir. Kamu işyerleri ve belediyelerdeki sendikal hakların kullanılmasındaki
özgürlük alanı ne yazık ki özel sektörde söz konusu değildir. Bu iki işkolunu yüzde 30,270 ile
09 No’lu Banka, Finans ve Sigorta işkolu takip
etmektedir. Bu işkolunda temsiliyeti oranının görece yüksek olmasında Türkiye’nin köklü büyük
bankalarının uzun yıllardır BASISEN’de örgütlü olmasının, Ziraat Bankası, Ziraat Katılım ve
Halk bankası gibi devlet bankası çalışanlarının
da siyaset-bürokrasi etkisiyle Öz-Finans-İş’te
“örgütlendirilmesinin” etkili olduğunu söylemek
mümkündür.
yüzde 3,271 ile 18 No’lu Konaklama ve Eğlence
işkoludur. İnşaat işkoluna benzer bir durum bu
işkolu için de geçerli; bu işkolunda da 18 sendika faaliyete olmasına karşın sadece bir sendika;
Türk-İş/Toleyis Sendikası işkolu barajını geçmiş
olan tek sendika konumundadır. Bu işkolunda da
1 milyon 435 bin işçi çalışıyor olmasına karşın
işçilerin sadece yüzde 3,271’i barajı geçen bir
sendikaca temsil edilmektedir.
Daha önce de ifade etmiş olduğumuz gibi 235
sendikanın sadece 65’i işkolu barajını geçmiş
durumda. Bu sendikaların işkolları dağılımı da
dikkat çekici. 4 milyon 526 bin 326 işçi ile en
fazla işçiyi kapsayan diğer bir ifade ile en büyük
işkolu niteliğinde olan 10 No’lu Ticaret, Büro,
Eğitim ve Güzel Sanatlar işkolunda faaliyette
bulunan 29 sendikanın (aynı zamanda en fazla
sendikanın faaliyete olduğu işkolu) sadece 3’ü
işkolu barajını geçmiştir. Ve bu üç sendikanın
toplam işkolundaki işçileri temsil oranı ise yüzde
6,504’tür.
Temsiliyet oranlarının da aslında TİS kapsamındaki işçilerin oranını vermediğini tekrar ifade
edelim. Daha önce de belirtmiş olduğumuz gibi
aktif/pasif üyelik durumlarına bağlı olarak, gerçekte bu oranların çok altında bir temsiliyetin söz
konusu olduğunun altını çizelim.
Tablo 4’te barajı geçen sendikalar arasında en
çok ve en düşük temsiliyet oranlarına sahip senİstatistiklere göre en düşük temsiliyet düzeyinin dikalar listelenmiştir. En üstlerde Hak-İş’e bağlı
ise yüzde 2,488 ile 13 No’lu İnşaat işkolunda sendikaların yer aldığı açık bir şekilde görülüolduğu görülüyor. Bu işkolunda 12 sendika yor. Siyasi iktidar eliyle büyütülen bir harekete
faaliyette olmasına karşın sadece Türk-İş/Yol-İş dönüşen Hak-İş temelli sendikacılık meyvelerini
Sendikası işkolu barajını geçmiş durumda. Do- özellikle kamu işyerlerinde vermektedir. Öz Sağlayısıyla 1 milyon 857 bin 769 işçinin çalıştığı lık-İş Sendikası başta olmak üzere Hak-İş’e bağlı
İnşaat işkolunun sadece yüzde 2,488’i barajı ge- kamuda örgütlü sendikalarının bir anda nasıl büçen bir sendikaca temsil edilmektedir. Temsili- yüdüğünü daha önceki notlarda anlatılmıştık ama
yet oranının çok düşük olduğu bir diğer işkolu da tekrar etmekte fayda görüyoruz. Siyaset-kamu
11