ÖRGÜTLENME ÖZGÜRLÜĞÜ, TOPLU PAZARLIK VE ENDÜSTRİYEL İLİŞKİLER
Komisyonu'nun incelemesini talep eden tüm örgütler açısından erişilebilir olacağını ve Komisyon'un ve temyiz edilen
kararlarını inceleyen idari mahkemelerin, örgütlenme özgürlüğü ilkelerine de gereken özeni göstererek sendikaların
kapatılmasına ilişkin gerekçeleri dikkatli bir şekilde inceleyeceğini güçlü bir şekilde ummaktadır. Komite Hükümet'in
kapatılan örgütler tarafından yapılan başvuru sayısı ve Komisyon tarafından yapılan incelemelerin sonuçları
hakkında bilgi sunmaya devam etmesini talep etmektedir. Komite ayrıca kapatılan sendikalarla ilgili olarak
Hükümet'in Komisyon'un aldığı olumsuz kararlara ilişkin yapılan temyiz başvurularının sayısı ve sonuçları hakkında
da bilgi sunmasını talep etmektedir.
Komite diğer konuları doğrudan Hükümet'e yöneltilen bir talepte gündeme getirmektedir.
[Hükümet'in tüm bilgileri Konferans'ın 108. oturumunda sunması ve 2019 yılında mevcut yorumlara tam karşılık
vermesi istenmektedir.]
98 Sayılı Örgütlenme ve Toplu Pazarlık Hakkı Sözleşmesi, 1949 (Onay tarihi:
1952)
Komite, 1 Eylül 2018 tarihinde aldığı Uluslararası Sendikalar Konfederasyonu (ITUC) tarafından sunulan gözlemleri ve
aynı zamanda buna bağlı olan Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu'nun (DİSK) ve Kamu Emekçileri Sendikaları
Konfederasyonu'nun (KESK) gözlemlerini ve Hükümet'in bu gözlemlere verdiği yanıttan söz etmektedir. Komite aynı
zamanda Uluslararası İşverenler Örgütü (IOE) tarafından 1 Eylül 2018 tarihinde aktarılan Türkiye İşveren Sendikaları
Konfederasyonu'nun (TİSK) gözlemlerini ve de 1 Ekim 2018 tarihinde Eğitim Enternasyonali (EI) ve Eğitim ve Bilim
Emekçileri Sendikası (EĞİTİM-SEN) tarafından sunulan gözlemleri ve Hükümet'in bunlara verdiği yanıta işaret
etmektedir. Son olarak Komite, Hükümet'in raporu ile birlikte sunulan ve Komite tarafından incelenen sorularla ilgili olan
TİSK gözlemlerini ve Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu (TÜRK-İŞ) gözlemlerini de kaydetmektedir. TÜRKİŞ'in gözlemleri Yüksek Tahkim Kurulu uygulamalarında taraflılık olduğu ve sendika üyelerinin bir toplu pazarlık
temsilcisi olarak bir örgütün yetkilendirilmesinin bekletilmesi şeklinde sendikal ayrımcılığa karşı yeterince korunmadığı
ve iddialarına yer vermektedir. Komite Hükümet'in bu konudaki yorumlarını sunmasını talep etmektedir.
Sözleşme Kapsamı. Önceki yorumunda, Komite diğer tüm kamu görevlileri gibi hapishane çalışanlarının da, her ne kadar
4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'nun 15. maddesi uyarınca sendikalaşma hakkına
sahip olmasalar da, kamu hizmetleri alanında imzalanan toplu sözleşmeler tarafından kapsandıklarını belirtmiştir. Komite,
Hükümet'in mevzuat incelemesi de dâhil olmak üzere, hapishane çalışanlarının kendilerini etkileyen pazarlıklarda
istedikleri örgütler tarafından etkili bir şekilde temsil edilmelerini garanti almak amacıyla gerekli önlemleri almasını talep
etmiştir. Komite, Hükümet'in bu alanda herhangi bir yeni gelişme olmadığına dair beyanını üzüntüyle kaydetmekte ve
dolayısıyla bir önceki talebini tekrarlamak zorunda kalmaktadır. Devlet idaresine dâhil olmayan tüm kamu
görevlilerinin Sözleşme tarafından sağlanan hakları kullanabilmeleri gerektiğini hatırlatarak, Komite bir kez daha
Hükümet'in 4688 sayılı Kanun'un 15. maddesine ilişkin mevzuat incelemesi de dahil olmak üzere, hapishane
çalışanlarının kendilerini etkileyen pazarlıklarda istedikleri örgütler tarafından etkili bir şekilde temsil edilmelerini
garanti almak amacıyla gerekli önlemleri almasını talep etmektedir.
Sözleşme'nin 1. ve 3. Maddeleri. Sendikal ayrımcılığa karşı yeterli koruma. Haziran 2013 tarihinde toplanan Uluslararası
Çalışma Konferansı Standartlarını Uygulama Komitesi tavsiyelerini takiben, Komite, Hükümet'in hem özel sektörde hem
de kamu sektöründe sendikal ayrımcılığa ilişkin veri toplanabilmesi için bir sistem oluşturmasını talep etmiştir. Komite,
Hükümet'in “Çalışma Hayatında Sosyal Diyalogun Güçlendirilmesi” projesi kapsamında bu tür bir veri toplama sistemi
kurulması için hazırlıkların sürdüğü ve an itibarıyla ILO Türkiye Ofisi'nin teknik desteğiyle devam ettiği yönündeki
beyanını kaydetmektedir. Komite ayrıca talebi üzerine Hükümet tarafından sunulan Danıştay kararı metinlerini ve Eğitim
Kurumlarına Yönetici Atama Yönetmeliği'ne de işaret etmektedir. Komite Hükümet'in özel sektör ve kamu sektöründeki
sendikal ayrımcılığa ilişkin veri toplama sisteminin kurulmasına yönelik sağlanan ilerleme hakkında bilgi sunmaya
devam etmesini talep etmektedir.
Madde 1, 2 ve 3. Olağanüstü hal kararnameleri kapsamında kamu sektöründeki toplu işten çıkarmalar. Bir önceki
yorumunda Komite, olağanüstü hal kapsamında kamu sektöründeki işten çıkarmaları incelemek üzere kurulan geçici
Komisyon'un (bundan sonra Soruşturma Komisyonu olarak anılacaktır), işten çıkarılan ve inceleme isteyen tüm sendika
üyeleri için erişilebilir olmasını ve inceleme sürecini vakit geçirmeden, tarafsızca ve hızlı bir şekilde yürütmesi için yeterli
kapasite, kaynak ve zaman ile donatılmasını sağlamasını ısrarla tavsiye etmiştir. Komite ayrıca, Hükümet’ten işveren ve
diğer ilgili yetkililerin bu sendikacıları işten çıkarma kararının diğer gerekçelere dayandığını kanıtlamalarını talep ederek,
işten çıkarmaların sendika karşıtı nitelikte olduğunu kanıtlama yükümlülüğünü işten çıkarılan sendikacıların tek başına
üstlenmemelerini sağlamasını talep etmiştir. Sendikacıların işten çıkarılmasının sendikalaşma karşıtı nedenlere
dayandığının tespit edildiği durumlarda, Komite ilgili işçilerin işe iade edilmelerini ve ödenmeyen ücretlerinin ödenmesi
ve kazanılmış hakların korunmasını kesin olarak talep etmiştir. Komite, Hükümet'in farklı bir yol izlemesi gereken yargı
üyeleri dışındaki işten çıkarılan tüm kamu görevlilerinin işten çıkarılmalarının incelenmesi için Soruşturma
Komisyonu'na başvurma hakkı olduğunu belirttiği beyanını kaydetmektedir. Komisyon'un kapasitesi ve kaynakları
konusunda, Komite, Hükümet'in Soruşturma Komisyonu'nun görev süresinin yapılan tüm başvurular inceleninceye kadar
uzatılabileceği yönündeki beyanına işaret etmektedir. Hükümet ayrıca, 7 üyesine ek olarak Komisyon'un toplamda 250
166