%23,4’ü (409 kişi) son 3 yılda işyerinde herhangi bir nedene dayalı bir ayrımcılığa ya da eşitsiz muameleye maruz kaldığını ifade etmiştir. Neredeyse her dört
işçiden birinin son üç yıl içerisinde ayrımcılık deneyimlediğini gösteren bu veri,
Türkiye’de işyerlerinde keyfi uygulamaların yaygınlığını göstermesi bakımından
güçlü bir göstergedir.
Bir kişi farklı nedenlere dayalı ayrımcılıklarla yüz yüze kalabildiği için, ayrımcılık
nedenlerinin belirlenmesinde çoklu yanıt seçeneğinden yararlanılmıştır, anketlerde işçilerin birden farklı neden işaretlemesi mümkün kılınmıştır. Bu ne-
Son 3 yılda işyerinde herhangi birine dayalı ayrımcılık yaşayanlar
İşyerinde herhangi bir nedenle ayrımcılık yaşadığını belirtenler
409 23,40%
Boş
1.339 76,60%
Toplam
1.748
100%
Son 3 yılda işyerinizde aşağıdaki nedenlerden herhangi birine dayalı ayrımcılık yaşadınız mı?
Sendika Üyeliği ya da Sendikal Faaliyetlere Katılım Nedeniyle
Sağlık Durumu ya da Engellilik Nedeniyle
Yaş Nedeniyle (Genç ya da yaşlı çalışanlara yönelik)
Cinsiyet ya da Cinsel Yönelim Nedeniyle
Irk/Uyruk/Milliyet Nedeniyle
Siyasal Görüşü Nedeniyle
Dinsel İnancı Nedeniyle
Bekar/Evli olmak/çocuğu olmak ya da hamilelik nedeniyle
TOPLAM
Sıklık
Vakaların
Cevaplar
Yüzdesi
Yüzde
183
32,5
44,7
94
16,7
23,0
73
13,0
17,8
50
8,9
12,2
20
3,6
4,9
52
9,2
12,7
13
2,3
3,2
78
13,9
19,1
563
100
137,7
İşyerinde ayrımcı uygulamaya uğradığını söyleyenlerin %29,6’sı kadın, %69,2’si
erkek işçilerdir. Veriler, kadınlar ve erkeklerin işyerinde karşılaştıkları ayrımcılık
nedenlerinin niteliksel olarak farklılaştığını, başka bir ifadeyle ayrımcılık biçimlerinin cinsiyet rollerine göre şekillendiğini göstermektedir. Kadın ve erkeklerin
yoğun olarak yaşadığı ayrımcılık türlerinin farklılaşması, esas olarak toplumsal
yapıdaki cinsiyet eşitsizliklerinin çalışma yaşamına ve işyerine doğrudan yansıdığını göstermektedir.
Yanıtlayıcıların son 3 yılda deneyimledikleri ayrımcılık nedenlerinin cinsiyete
göre dağılımı incelendiğinde, kadın ve erkek işçilerin deneyimleri arasında be-
13
denle ayrımcılığın nedenlerine ilişkin cevapların sayısı, ayrımcılığa uğrayan kişi
sayısını doğal olarak geçmektedir. Tablo incelendiğinde ayrımcılık vakalarının
%44,7’sinin sendika ya da sendikal faaliyetlere katılım nedeniyle yaşandığı görülürken, sağlık durumu/engellilik nedeniyle ayrımcılık (%23) ile medeni hal ya
da çocuk sahipliğine/hamile olmaya dayalı ayrımcılığın da %19,1 ile son derece
yaygın olduğu ifade edilmiştir. Keza yaşa dayalı ayrımcılık (%17,8), siyasal görüş
(%12,7) ve cinsiyet ya da cinsel yönelime yönelik ayrımcılık (%12) da yaygındır.
Irk/uyruk/milliyet (%4,9) ve dinsel inanca dayalı ayrımcılık (%3,2) ise yanıtlayıcılar tarafından en az belirtilen nedenler arasındadır.