4. BÖLÜM: SENDİKAL BASKI VE İHLALLER:
ÇOK BOYUTLU VE SİSTEMATİK
Araştırmamız kapsamında yanıtlayıcılardan son 3 yılda işyerinde maruz kaldıkları sendikal hak ihlallerini bildirmelerini istedik. Yanıtlayıcılar birden fazla ihlali
aynı anda yaşayabildiği için, bu soruda da çoklu yanıt analizinden yararlandık.
Nitekim 208 yanıtlayıcı (%11,9) son 3 yılda sıralanan sendikal hak ihlallerinden en az birisine muhatap olduğunu bildirdi. 208 yanıtlayıcının çoklu yanıt
sonucunda bildirdiği ihlal sayısı 502’dir. Bu sayı, yanıtlayıcıların birden fazla ihlali aynı anda yaşadığını göstermektedir. “Percent of Cases/Vakaların Yüzdesi)”
sütunu her bir ihlali, katılımcıların kaçta kaçının bunu yaşadığını gösterir. Bu
değerler, sendikal hak ihlallerinin kapsamının ne kadar geniş olduğunu ortaya
koymaktadır.
Son 3 yılda yaşanılan sendikal ihlaller
26
50
5,2
10
12,5
24
16
92
37
3,2
18,3
7,4
7,7
44,2
17,8
87
52
17,3
10,4
41,8
25
13
2,6
6,3
72
2
502
14,3
0,4
100
34,6
1
241,3
Tüm yanıtlayıcıların %11,9’unun son üç yılda negatif veya pozitif sendika özgürlüğünü ihlal eden bir uygulamaya maruz kaldığını bildirmiş olması iki unsuru göz
önünde bulundurarak değerlendirilmelidir. Birincisi, verilerin derlendiği işyerleri büyük ölçüde toplu sözleşme kapsamındaki sendikalı işyerleridir. Yanıtlayıcılar da büyük ölçüde bu işyerlerinde ya da örgütlenmeye çalışılan işyerlerinde
çalışan kişilerdir. Dolayısıyla sendikal örgütlenmenin görece yerleşik olduğu
işyerlerinden bildirilen yaklaşık %12’lik bu ihlal oranı düşük olmaktan ziyade
son derece yüksektir. İkincisi, bu soruda yanıtlayıcılardan kendi deneyimlerine ilişkin hassas bilgiler istenmiştir. Yanıtlayıcıların bu bilgiyi çeşitli çekincelerle
17
Bir sendikaya üye olmam engellendi.
E-devlet şifrem alınarak sendika üyeliğim kontrol
edildi.
Sendikadan istifa etmeye zorlandım.
Sendikadan istifa etmem engellendi. Sendika
üyeliğimi sürdürmeye zorlandım.
İşten atılmakla tehdit edildim/edildik.
İşten atıldım.
İşyerinde sendika üyeliği nedeniyle psikolojik
baskı gördüm/gördük.
İşyerinde sendika aleyhine propaganda yapıldı.
Sendika üyeliği nedeniyle ya da sendika etkinliğine
(basın açıklaması, miting vb) katılmam nedeniyle
gözaltı ya da tutuklama
Sendika üyeliği nedeniyle ayrımcılığa maruz
kaldım.
Diger
TOPLAM
Cevaplar
Vakaların
Yüzdesi
Sıklık
Yüzde
55
11
26,4