3.5. Cinsiyet/Cinsel Yönelim, Yaş ve Medeni Durum ve Çocuk Sahipliğine
Dayalı Ayrımcılık
Bu üç alanda da kadın işçiler erkek işçilerden daha fazla ayrımcılıkla karşı karşıya kalmaktadır. Öyle ki, kadınların cinsiyet ya da cinsel yönelime dayalı ayrımcılık yaşama oranı (%20,8) erkeklerle (%8,2) kıyaslandığında iki katından fazladır.
Kadın işçilerin medeni durum (evli-bekar-boşanma), çocuk sahibi olma ve hamilelik nedeniyle ayrımcılık yaşama oranı (%32,5) ise erkeklerin (%12,1) neredeyse üç katıdır. Yaşa dayalı ayrımcılıkta da benzer bir eğilim vardır. Kadınlar
yaş temelli ayrımcılığı daha fazla yaşamaktadır (%24,2’ye karşı %14,9). Bunun
çalışma yaşamındaki eşitsizlikleri derinleştiren sonuçları aşağıda tartışılacaktır.
Cinsiyete Göre Ayrımcılık Nedenleri
Araştırmamızın en çarpıcı bulgularından birisi şudur: Kadınlar toplumsal cinsiyete dayalı ayrımcılığı erkeklerden daha fazla deneyimliyorlar.
3.6. Siyasal Görüş, Irk/Etnisite, Dinsel İnanç Ayrımcılığı
Dinsel inanç, siyasal görüş ve Irk/uyruk/milliyet nedenlerine dayalı ayrımcılık
şikayetlerinde erkekler ön plana çıkmaktadır. Bu durum tıpkı sendikal alan gibi,
erkeklerin siyasal ve dinsel alanda geleneksel olarak daha aktif/görünür olması,
politik kimliklerini daha açık ifade edebilmeleri ile ilişkili olabilir.
Yanıtlayıcıların son 3 yıla ilişkin deneyimledikleri ayrımcılık biçimlerine ilişkin
bildirimlerinden hareketle şu tespitlerde bulunmak mümkündür:
1) Ayrımcılık türleri cinsiyetler arasında aynı yoğunlukta deneyimlenmemekte, tam tersine ayrımcılık türleri ile toplumsal cinsiyet rolleri arasında
belirgin bir ilişki göze çarpmaktadır.
2) Kadınlar, doğrudan cinsiyetle ilgili ayrımcılık başlıklarında (cinsiyet, yaş,
hamilelik/evlilik, sağlık) erkeklere göre çok daha yüksek oranlarda eşitsizlik bildirmektedir. Bu durum kadınların bakım sorumluluğu ve ailevi
roller nedeniyle içinde bulundukları dezavantajlı konumu yeniden işaretliyor.
15
Sıklık
Sendika Üyeliği ya da Sendikal Faaliyetlere Katılım Nedeniyle Cinsiyet İçindeki %
Sıklık
Cinsiyet İçindeki %
Sağlık Durumu ya da Engellilik Nedeniyle
Sıklık
Cinsiyet İçindeki %
Yaş Nedeniyle (Genç ya da yaşlı çalışanlara yönelik)
Sıklık
Cinsiyet İçindeki %
Cinsiyet ya da Cinsel Yönelim Nedeniyle
Sıklık
Cinsiyet İçindeki %
Irk/Uyruk/Milliyet Nedeniyle
Sıklık
Cinsiyet İçindeki %
Siyasal Görüşü Nedeniyle
Sıklık
Cinsiyet İçindeki %
Dinsel İnancı Nedeniyle
Sıklık
Cinsiyet İçindeki %
Bekar/Evli olmak/çocuğu olmak ya da hamilelik nedeniyle
TOPLAM
Sıklık
Cinsiyet
Erkek
Belirtmek istemiyorum
TOPLAM
35
147
0
182
29,2
52,3
35
58
1
92
29,2
20,6
20,0
29
42
2
71
24,2
14,9
40,0
25
23
2
48
20,8
8,2
40,0
5
15
0
19
4,2
5,3
9
41
2
48
7,5
14,6
40,0
2
11
0
12
1,7
3,9
39
34
3
75
32,5
12,1
60,0
120
281
5
406
Kadın