SENDIKAL HAKLARI IZLEME AĞI
3. BÖLÜM: SENDİKAL HAK İHLALLERİ
3.1. Üyelik Sürecinde Baskı
%92’si sendika üyesi yanıtlayıcıların %16,4’ü üyelik sürecinde baskı veya engelleme yaşadığını belirtmiştir. Dikkat çekici bir şekilde, yanıtlayıcılardan sendika
üyesi olmadığını belirtenlerin baskı ve engellemeye oransal olarak daha fazla
maruz kaldıkları görünmektedir. Sendika üyelerinde %16,2 olan oran, sendika
üyesi olmayanlarda %18,1’e çıkmaktadır.
Üyelik nedeniyle baskı ve engelleme yaşadığını belirten kadın işçilerin
oranı %12,4 iken, erkek işçilerin oranı %17,5’tir. Dolayısıyla erkek işçilerin üyelik sürecinde kadınlara göre daha fazla baskı ile karşı karşıya
kaldıkları görülmektedir. Benzer şekilde genç çalışanlar daha az baskı
ve engellemeyle karşılaştıklarını ifade ederken, daha yaşlı işçiler daha
fazla baskıyla karşı karşıya kaldıklarını söylemektedir. Bu veriyi değerlendirirken, işyerlerindeki cinsiyete dayalı hiyerarşiyi ve sendikal faaliyetlerin yürütülmesindeki cinsiyetçi yaklaşımları göz önünde bulundurmak gerekir.
•
Alandaki izlenimlerle birlikte değerlendirildiğinde bu veri, esas olarak
kadınların daha az baskı ile karşılaşmasıyla değil, sendikalaşma faaliyetinin örgütlenmesi ile ilişkilidir. Türkiye’de sendikalaşma faaliyetlerin kendisi erkek işi
olarak algılanmaktadır. Esasında üyeliğe ilişkin baskı ve engelleme verisini sendikal faaliyetlerin serbestliğine ilişkin soru ile birlikte düşünmek gerekir.
12
•
Üyelik sürecinde baskı veya engelleme yaşadınız mı?
Geçerli Toplam
Yüzde
Yüzde
Sıklık
Yüzde
Evet
132
7,6
7,8
7,8
Hayır
1415
80,9
83,8
91,6
Kısmen
142
8,1
8,4
100,0
Toplam
1689
96,6
100,0
Kayıp Veri
59
3,4
TOPLAM
1748
100,0
3.2. Sendikal Faaliyetler
Araştırma kapsamında yanıtlayıcılara işyerlerinde sendikal faaliyetin serbest
olup olmadığı sorulmuştur. Dikkat çekici bir şekilde, işyerinde sendikal faaliyetin serbest olduğunu söyleyenlerin oranı %67,9’dur. Sendikal çalışmanın serbest olmadığını ya da kısmen serbest olduğunu ifade edenlerin oranı %32,2.
Başka bir ifadeyle neredeyse her üç çalışandan biri işyerlerinde sendikal faaliyetlerin kısmen ya da tümüyle engellendiğini ifade etmektedir. Yanıtlayıcıların