DİSK-AR
İŞSİZLİĞİN GÖRÜNÜMÜ RAPORU
TEMMUZ 2025
Kuşkusuz işsizlikle ilgili en önemli gelişme TÜİK’in metodolojisine eklediği ve “işgücüne ilişkin
tamamlayıcı göstergeler” adını verdiği 4 farklı işsizlik hesaplama türleri olmuştur. Yeni metodolojide
işsizlik türleri standart (dar tanımlı) işsizlik, zamana bağlı eksik istihdam ile işsizlerin bütünleşik oranı,
işsiz ve potansiyel işgücünün bütünleşik oranı ve âtıl işgücü oranı olmak üzere dört farklı tür olarak yer
alıyor. TÜİK’in işsizlik türlerini hesaplama yöntemi aşağıdaki kutuda yer almaktadır.
Kutu: TÜİK Tarafından Açıklanan Dar Tanımlı İşsizlik, Tamamlayıcı İşgücü Göstergeleri ile DİSKAR’ın Geniş Tanımlı İşsizliğinin Hesaplanma Yöntemleri
Standart (dar tanımlı) işsizlik oranı
(İşsiz sayısı / ��şgücü) x 100
Zamana bağlı eksik istihdam ve işsizlerin bütünleşik oranı
[(İşsiz + Zamana bağlı eksik istihdam) / İşgücü] x 100
İşsiz ve potansiyel işgücünün bütünleşik oranı
[(İşsiz + Potansiyel işgücü) / (İşgücü + Potansiyel işgücü)] x 100
Âtıl işgücü oranı
[(Zamana bağlı eksik istihdam + İşsiz + Potansiyel işgücü) / (İşgücü + Potansiyel işgücü)] x 100
DİSK-AR’ın kullandığı geniş tanımlı işsizlik oranı
[(İşsiz + Zamana bağlı eksik istihdam + İş aramayıp çalışmaya hazır oranlar + Ümitsiz işsizler +
Mevsimlik çalışanlar) / (İşgücü + İş aramayıp çalışmaya hazır oranlar + Ümitsiz işsizler + Mevsimlik
çalışanlar)] x 100
TÜİK tarafından hesaplanan işsiz ve potansiyel işgücünün bütünleşik oranı ile âtıl işgücü oranında ifade
edilen potansiyel işgücü kavramı TÜİK metodolojisinde “çalışma çağındaki nüfusa dahil olup, referans
döneminde ne istihdamda ne de işsiz olan kişilerden; iş arayan fakat kısa süre içerisinde işbaşı
yapabilecek durumda olmayanlarla, iş aramadığı halde çalışma isteği olan ve kısa süre içerisinde işbaşı
yapabilecek durumda olan kişiler” olarak tanımlanmıştır. Açıklanan eski tablolardaki hangi verileri
içerdiği açıklanmamış olsa da iş aramayıp çalışmaya hazır olanlar kategorisindeki ümitsiz işsizler ve
diğer grubunu kapsadığı söylenebilir.
Bilindiği gibi DİSK-AR’ın geniş tanımlı işsizlik hesaplaması dar tanımlı işsiz, zamana bağlı eksik
istihdam, iş aramayıp çalışmaya hazır olanlar (diğer ve ümitsiz işsizler) ile mevsimlik çalışanların
sayısının toplamının, geniş işgücüne (işgücü, çalışmayıp hazır olanlar ve mevsimlik çalışanlar)
bölünmesiyle elde edilmektedir (Ayrıntılı metodoloji notu için DİSK-AR İşsizlik ve İstihdamın
arastirma.disk.org.tr
18
@disk_arastirma